Trái Tim Chopin

Chopin

“Âm nhạc của ông tồn tại trong chúng ta như ký ức về một cuộc phiêu lưu đam mê và dị hình, có nước mắt, có tiếng xe hỏa sớm mai, có tiếng súng ngắn, ta cảm thấy mùi thần chết trên đôi môi nhợt nhạt, trời đã tảng sáng, đèn trong một căn phòng trên gác còn cháy, một phụ nữ ngồi viết thư, trong rừng lũ chim đa đa và gà trống  đã dậy, một người đàn ông mặc áo đuôi tôm rã rời, cô đơn đi lại trong phòng, một sự căng thẳng ngọt ngào hương vị và không thể chịu nổi lan tỏa trong không gian, vô đạo và cuốn hút, một cảm thức về cuộc sống mà ta hơi thẹn thùng và chỉ một mình cảm thức ấy đáng để ta sống và chịu đựng cuộc sống. Tolstoy không thích âm nhạc Chopin, cứ nghe là ông bắt đầu khóc và ra khỏi phòng. “Thứ âm nhạc này muốn gì ở ta? – ông vừa nức nở vừa phẫn nộ hỏi.”  (Márai Sandor)

chopin-white-angel2

Âm nhạc của Chopin có lẽ không làm tôi nức nở và phẫn nộ như thi hào Tolstoy mà nó gợi nhớ đến sự ngậm ngùi hơi nhuốm màu chết chóc, nhớ đến nỗi buồn của những đêm mưa. Một nỗi buồn không còn dáng hình khổ đau (sorrow), nó là nỗi buồn của sự trống vắng khi nhớ đến vài kỷ niệm thời quá vãng (nostalgia). Những dòng nhạc dịu dàng như đang vuốt ve thứ hoài niệm quý báu của kiếp người rồi bỗng dưng lại xoáy sâu vào ta một nỗi ưu sầu xa xăm nào đó.

Tôi không phải là người am tường nhạc cổ điển, hiển nhiên là vậy. Sở dĩ hôm nay nói đến Chopin là vì gần đây hình ảnh của ông cứ xuất hiện liên tục trước mắt tôi. Đầu tiên khi xem phim The Pianist/ Nghệ Sĩ Dương Cầm (2002), tôi rất ấn tượng với đoạn phim lúc sĩ quan của Đức Quốc Xã lùng bắt những người Do Thái và phát hiện một nghệ sĩ dương cầm tên Szpilman, anh yêu cầu người nghệ sĩ này đàn một bản nhạc bằng cây đàn cũ kĩ còn xót lại trong căn phòng lạnh lẽo. Người nghệ sĩ đàn bản Ballade No. 1 in G minor, Op. 23 của Chopin và anh ta đã được tha chết.

Link đoạn phim trên được người đăng tải lồng vào bản nhạc lúc mở đầu phim là Nocturne in C-sharp minor của Chopin. Thật là kỳ cục khi nói rằng tôi thấy nó còn hợp và hay hơn cả đoạn phim gốc, có lẽ cũng vì tôi thích bản Nocturne nhất nên thiên vị.

Ngày hôm sau Chopin lại tiếp tục hiện về khi tôi xem một bộ phim Đài Loan tựa đề là Secret/ Bí Mật Không Thể Nói Ra (2007). Lần này ông còn quá đáng hơn, xuất hiện cả trong bài giảng, trong buổi tấu nhạc tay đôi của bọn nam sinh và trong câu chuyện trò của đôi tình nhân trẻ. Cô gái nhìn vào bức chân dung Chopin trên tường và tiếc thay cho chuyện tình đẹp giữa ông và nữ văn sĩ người Pháp George Sand. Tuy cả hai đã mãi rời xa nhưng họ có gần 10 năm yêu đương thắm thiết và sản sinh ra biết bao bản nhạc tuyệt diệu cho nhân thế. Cô bỗng nghĩ đến hoàn cảnh trái khoáy của mình và người thương rồi dỗi hờn, ganh tỵ với cái hạnh phúc những 10 năm dài đăng đẳng của Chopin.

9bd0cc42-70c5-44a7-a496-1358752be34f

Tôi chợt nhận ra vì anh nam chính kiêm đạo diễn của phim là Châu Kiệt Luân, người vốn rất thần tượng Chopin nên mới làm cả bộ phim âm nhạc vinh danh ông như vậy. Chopin có bản Nocturne thì anh chàng cũng có bài ‘November’s Chopin’ một thời khuấy động làng nhạc pop ở Á Châu.

Lần thứ 3 Chopin xuất hiện trên một trang blog du lịch mà tôi follow. Đôi vợ chồng già người Việt đến thăm thú Warsaw, Ba Lan và kể lại một câu chuyện rất đặc biệt, về “Trái Tim Chopin”.

150511kptraitim02c-65092.jpg

Ái tình đã chấp cánh cho âm nhạc của ông lên ngôi và cũng chính nó làm cạn kiệt trong ông mọi nguồn nhựa sống. Người nghệ sĩ thiên tài lúc thoi thóp những ngày cuối đời bỗng trở lại là một đứa trẻ, cởi bỏ hết mọi áo mũ hư vinh mà người đời trao tặng, quên hết mọi cay đắng ngọt bùi của tình yêu đôi lứa. Chopin giờ đây chỉ có một ước muốn, đem trái tim mình trở về quê hương Warsaw, về với những ngày thơ ấu nơi hàng đêm ông vẫn ngồi nghe tiếng đàn của người mẹ thân thương, về với những vũ khúc Ba Lan đã làm nên một Chopin độc nhất vô nhị. Và khi thân xác ông đành lưu đày ở Paris, trong sự truy lùng ráo riết của phe Quốc Xã lẫn hồng quân Liên Xô, cuối cùng người ta đã đưa trái tim nguyên vẹn của Chopin về với Warsaw. Trái tim của Chopin ngày nay được lưu giữ tại nhà thờ Holy Cross ở Warsaw, Ba Lan. Con tim Chopin giờ trở thành linh hồn của cả đất nước, quê hương ông. Người đời thường nói:

“For where your treasure is, there will your heart be also/ Kho báu của anh ở đâu, trái tim anh sẽ nằm tại đó.”

Tôi mãi băn khoăn về câu nói ấy. Có lẽ Chopin xuất hiện nhiều lần như vậy là để chỉ dẫn cho tôi một dấu hiệu nào đó, hay là ông muốn tôi đi tìm kho báu của chính tôi? Thứ gì trên đời này với tôi là quý báu nhất? Liệu kho báu này có đang ở ngay bên cạnh mà tôi vẫn mải mê kiếm tìm? Gia đình, tình bạn, tình yêu, tự do… Thứ tình cảm nào cũng đều là kho báu mà tôi hằng trân quý, thật khó mà lựa chọn nơi chốn cuối cùng cho con tim cư ngụ. Tôi sẽ không để trái tim mình bị cầm tù như Chopin, tôi muốn nó tan ra thành muôn nghìn hạt bụi bay đi khắp muôn nơi, bay đến những vùng đất xa lạ và bay về với tất cả những gì mà tôi thương yêu.

“Kể từ mùa xuân ấy

khi đi theo những con đường của Galilê

tưởng như vợi xa

nhưng lại rất gần.

Ở đó tôi van nài: ‘hãy thương lấy một kẻ tội đồ.’

Và tôi tiếp tục nghe:

‘Kho báu của anh ở đâu, trái tim anh sẽ nằm tại đó’.”

(Czeslaw Milosz)

_ Kimmy _

 

Advertisements

8 thoughts on “Trái Tim Chopin

    1. Trùng hợp thật, Chopin everywhere! Tiếc quá, hôm nay em không có ở Saigon 😦
      Anh có thường đi nghe mấy concert nhạc giao hưởng không? Em muốn đi lắm mà rủ không ai chịu, còn bị chê là bà cụ non 😦

      Like

      1. Có em, anh thi thoảng vẫn đi các chương trình hòa nhạc tại nhà hát & Nhạc viện, bên Nhóm anh cũng tổ chức chương trình về nhạc cổ điển nữa, em tham gia Nhóm của anh cho vui :). Em có thể trao đổi qua fb anh fb.com/nguyenvolam nhen.

        Liked by 1 person

      2. Cảm ơn anh 🙂 Wow, thì ra hội của anh lúc trước có biểu diễn ở MOF Lê Lợi. Nhìn chuyên nghiệp quá!

        Like

    1. Dạ, đây là bản Nocturne cháu thích nhất cho đến giờ. Phim lấy bản thu âm do chính Szpilman thật chơi tại nhà năm 1997, lúc này ông đã rất già rồi. Chỉ những người nghệ sĩ đã trải qua nhiều thăng trầm trong cuộc sống mới đàn được bản nhạc giàu cảm xúc như vậy.

      Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s